Hashtag Ik Herdenk 15 augustus 1945

Mijn vader (05-10-1936) is op 28 juni overleden aan de gevolgen van vasculaire dementie, na een ziekbed van vier weken. Vooral in zijn slaap was hij onrustig, en emotioneel. Er kwam dan van alles uit, zo vertelde mijn moeder. Over zijn jeugd in Nederlands-Indië vertelde hij nauwelijks. 

Na zijn overlijden vond ik een map, een zwaar vergeelde oude envelop met daarop geschreven "Familie gegevens". Zeer waarschijnlijk sinds de dood van mijn oma in 1965 nooit meer ingezien of onder uit de stapel mappen gehaald. Ook voor mijn moeder, die in Semarang is geboren, was het nieuw, deze envelop. Nog nooit gezien, zei ze. Vorige keer, toen ik deze papieren voor het eerst in mijn handen had, gingen er allerlei emoties en beelden door mij heen. 

Net zoals toen ik een keer een envelop van de mat haalde en overmand werd door verdriet. Ik opende de envelop, en wat ik voelde, werd duidelijk. Ik voelde het verdriet waarmee de kennisgeving was geschreven. Soms, soms heb ik dit. En als het je eigen familie betreft, is het natuurlijk sterker. Deze documenten vertellen een verhaal dat mijn vader nooit heeft willen vertellen. Hoe zijn moeder als weduwe heel correcte brieven schreef, op zoek naar informatie, naar gerechtigheid misschien, voor haar overleden echtgenoot Richard Vodegel. Want wat in die brief staat, klopt niet. "Aanvraagster" was Nederlandse én gevestigd in Nederlands-Indië, dat toen toch een van de Overzeese Rijksdelen was? En mijn opa liep met een rode band om zijn arm, hij moest wel blijven werken, voor de  Jap. Blijven werken, of naar een Jappenkamp. 

Er zijn allerlei documenten van officiële instanties, zowel in het Nederlands als in het Bahasa Indonesia. Je voelt de tweespalt van het papier afdruipen, en de positie van betreffende ambtenaren. Maar er zijn ook ontroerende stukken. De schoolboekjes van hun lagere school, met de vingerafdrukken van mijn opa en oma. En hoe de handtekening van mijn vader heel veel lijkt op de handtekening van zijn vader. 

Ik heb deze puzzel nog maar pas ontdekt, en moet het eerst eens goed tot me door laten dringen. Er zijn documenten die ik nog niet begrijp of kan plaatsen. Maar ik voel vooral de onmacht van mijn oma, en ook mijn vader die toen nog een tiener of prille twintiger was. Tja. 🤔 #stil #verdriet #bureaucratie #sucks